O'r Maes - From the Maestag:ormaes.northwalesblogs.co.uk,2008://7442008-08-05T06:39:58ZJoin Daily Post reporter Eryl Crump as he reports from the National Eisteddfod in CardiffMovable Type Enterprise 4.21-enPobl sy'n gwneud Eisteddfodtag:ormaes.northwalesblogs.co.uk,2008://278.532152008-08-05T06:24:44Z2008-08-05T06:39:58ZDywedodd Elfed Roberts, prif weithredwr y Eisteddfod, fod angen arian, safle a pobl i sicrhau Eisteddfod lwyddiannus. Heb safle, meddai, does dim posib cynnal yr wyl. Does dim diben chwilio am Faes heb arian ond yn fwy na dim rhaid...Eryl Crump
Dywedodd Elfed Roberts, prif weithredwr y Eisteddfod, fod angen arian, safle a pobl i sicrhau Eisteddfod lwyddiannus.
Heb safle, meddai, does dim posib cynnal yr wyl. Does dim diben chwilio am Faes heb arian ond yn fwy na dim rhaid cael pobl. I drefnu ac i ymweld.
Hyd yn hyn mae Eisteddfod Caerdydd wedi bod yn hynod llwyddianus, yn denu dros 50,000 o ymwelwyr i'r Maes, llawer ohonynt yn Gymry di-Gymraeg lleol. Mae na rai sydd wedi dod draw i weld be sy'n digwydd ond mae na fwy yn dod draw am reswm. Maent wedi mynd ati i ddysgu'r iaith neu mae ganddynt berthyn neu gyfaill sy'n cystadlu neu cymeryd rhan.
Rydym wedi dod dipyn o ffordd mewn byr amser. Dwi'n cofio gofio i lanc ifanc yn ardal Bute be oedd yn mynd ymlaen yng Nghanolfan y Mileniwm yn ystod Eisteddfod yr Urdd yn 2005. "Dunno," meddai, yn cymeryd drag ar ei smoc, "symmin Welsh innit."
Er fod elfen o hynny'n parhau mae'r bobl rwyf wedi siared a hwy yng nghanol y ddinas yn gwybod mwy am yr Wyl hon.
Ond mae na fobl ddiddorol eraill hefyd.Dyna chi Gabriel Restucha. Maer tref y Gaiman. Tref Gymreica y Wladfa. Daw ei enw o dras Eidalaidd ond mae gwreiddiau ei deulu yn ddwn yng nghymoedd y De ac yn ysblander Meirionydd. Er nad oedd Cymraeg ar ei aelwyd cymerodd ddiddordeb yn yr iaith ac bellach mae'n rhugl. Mae'n codi cywilydd ar nifer o gynghorwyr sy'n credu mai ond yn Seasneg gallent gyflwyno pwyntiau pwysig yn y siambr. Yn wir mae Gabriel yn codi cywilydd ar nifer fawr of Gymry Cymraeg gyda glowder ei iaith.
Mae draw yng Ngaerdydd i annerch cydeithas Cymru-Ariannin dydd Iau. Gwerth fynd draw i babell y cymdeithasau i'w glywed.
Cymeriad arall yw T Elwyn Griffiths, Caernarfon. Mae ganddo record anhygoel. Ers 60 o flynyddoedd dydio ddim wedi colli'r un Eisteddfod. Yn fwy na hynny mae wedi bod ar Faes y Brifwyl bod dydd. Ewadd.
Ac yn dilyn y stori ddoe bod banc lleol wedi anghofio rhoi pres yn y peiriant twll yn y wal cefais wybod fod rhywn wedi anghofio sicrhau cyflenwad dwr i babell Eglwys y Bedyddwyr mewn prifwyl flaenorol ac yn fwy diweddar bod y cyflenwad trydan wedi methu ym mhabell cwmni sy'n cynhyrchu trydan gyda melinau gwyn.
Teething problemstag:ormaes.northwalesblogs.co.uk,2008://278.531362008-08-04T06:25:00Z2008-08-04T06:41:00ZIt wouldn't be an Eisteddfod without some teething problems at the start of the week and the 2008 festival was no exception. But Elfed Roberts and his group of officials have not faced the same barrage - or should that...Eryl Crump
It wouldn't be an Eisteddfod without some teething problems at the start of the week and the 2008 festival was no exception.
But Elfed Roberts and his group of officials have not faced the same barrage - or should that be flood - of problems that have befallen them in the past.
Although it rained in the few days leading up to the Eisteddfod the Maes has held up remarkably well. Being so close to the River Taff, which is also prone to flood, must have been a worry at the back of Elfed and Hywel's minds bearing in mind last year's difficulties in Mold.
Traffic problems won't be a problem this year either. Parking is on a park and ride basis and many of those enjoying the sunshine this weekend will have been able to walk to the Maes from the city centre anyway. Some people, being typical Eisteddfod types, did complain about the distance from the city centre itself. Its a 20-minute walk to the nearest department store Mrs Jones - you'll save money once you get there so get the bus or a taxi!
Golf buggys are available to take people to the main gate anyway. But apparently these buggys, provided by S4C, are personalities themselves and children in particular are keen to ride them. So on Saturday there was a shortage of buggy places available for the more needy due to their popularity among the young. I don't think Elfed is going to insist on a doctor's note but only the more deserving will be carried in now by buggy.
Then there was the entrance itself. New fangled turnstile have been installed where you have to scan your ticket to get in. Gone are the days of the ticket being ripped in half. Well almost. Gate 2's electronic systme didn't work on Saturday so a solution was found. Although the IT man was spotted carrying a large hammer earlier it is believed he used a more subtle approach to solving the problem.
And then there's the media room. Bristling with satellite interweb technology none of the hacks and photographers could get to grips with its hyperfast use of the information super highway. We're not back to the old style of pencil and paper yet but I'm using the back-up to the back-up system at the moment.
And there was the biggest teething problem of all. The Eisteddfod, responding to previous criticism about the lack of financial facilities on the Maes, did something about it. In olden days you could cash a cheque, chat the tellers up and have a cup of tea on the Maes. But that went out years ago in the banks relentless drive for cash. Elfed and his team persuaded a leading local bank to install cash machines this year. But someone at the bank forgot that cash machines work best when there is cash in them. It was midday Sunday before that little teething problem was sorted out.
Oh and before I forget there was a musical group from somewhere in North Wales that set off for Cardiff on Saturday. Then had to turn back because one of the musicians had forgotten his instrument. Alls well that ends well - they got onto the stage and secured a prize.
Eisteddfod Genedlaeth Caerdydd a'r Cylch 2008tag:ormaes.northwalesblogs.co.uk,2008://278.531182008-08-02T14:28:47Z2008-08-02T14:33:55ZDydi amser yn gwibio. Fedrai ddim coelio fod na 30 o flynyddoedd wedi mynd heibio ers i Brifwyl Cymru ymweld a'r Brifddinas. Ond mae'n wir ac mae'r hwyl wedi dechrau. Ar ddiwrnod braf o haf mae strydoedd y ddinas yn...Eryl Crump
Dydi amser yn gwibio. Fedrai ddim coelio fod na 30 o flynyddoedd wedi mynd heibio ers i Brifwyl Cymru ymweld a'r Brifddinas. Ond mae'n wir ac mae'r hwyl wedi dechrau.
Ar ddiwrnod braf o haf mae strydoedd y ddinas yn orlawn o fobl a burlwm y ddinas tu allan i fy ffenestr. Mae gwesty'r Daily Post eleni cyn agosed a sydd posib i fod i'r Maes felly fe fyddwn yn rhan o'r bwrlwm hwnnw.
Yn ystod yr wythnos nesaf fe fydd yr ebillion hyn yn ogystal a'r papur newydd a'r wefan - www.dailypost.co.uk - yn dod a newyddion prif ddigwyddiadau'r Eisteddfod - a chyn gymaint o'r digwyddiadau eraill sy'n bosibl sgwennu amdanynt - i chi'r darllenwr.
Cofiwch ddanfon neges os ydych yn dymuno - ond plis, dim yr hysbysebion a ffisig a thablets!
Crasu'n yr haultag:ormaes.northwalesblogs.co.uk,2008://278.481272008-05-29T08:58:09Z2008-05-29T09:05:38ZDyna wahaniaeth mae dipyn o haul yn ei wneud....Eryl Crump
Dyna wahaniaeth mae dipyn o haul yn ei wneud.]]>
Ar ol glaw trwm ddoe mae'r haul yn gwneu ar faes yr Eisteddfod heddiw ac mae'r heulwen cynnes wedi rhoi gwen fawr ar y cystadleuwyr ac ar drefnywr yr wyl.
Cadeiro'r prif lenor ydy prif ddigwyddiad y pafiliwn heddiw ond ar gyrion y maes mae llawer yn digwydd. Mae'r enwog Glyn Wise yn mynd i lansio ymgyrch i gyhoeddi i'r byd for dysgu Cymraeg yn Cwl. Does ond rhaid i rywun roi ei drwyn i fewn i'r Eisteddfod i weld fod hynny'n cael ei wireddu'n barod.
Bellach ymlaen bydd y Comisiynydd Plant yma i lansio ymgyrch i sicrhau gwell hawliau i blant. Eisioes mae gan plant Cymru lu o hawliau nad ydynt ar gael gan eraill.
Ac ni ddylid anghofio'r prif gystadleuaeth ar y Maes. Darganfod pwy sy'n edrych fel Ffarmwr Ffowc. Gwelai chi no fuan.
Bore cynnartag:ormaes.northwalesblogs.co.uk,2008://278.480122008-05-28T08:39:45Z2008-05-28T08:47:38ZRoedd na drafferthion traffig bore ddoe. Yn ol rhai roedd y tagfeydd yn ymestyn yn ol i'r A55....Eryl Crump
Roedd na drafferthion traffig bore ddoe. Yn ol rhai roedd y tagfeydd yn ymestyn yn ol i'r A55.]]>
Rhyw charter awr fus i mewn ciw traffig ddoe ond roedd ddigon i roi cynchwyn drwg i'r diwrnod.
Felly heddiw, i osgoi'r trafferthin, dyma gychwyn o adra'n gynt. A dod i draffig tu allan i'r maes am 7.30! Ie mae'r Maes yn ferw gwylly o fore tan hwyr. Llond y maes parcio o geir. Ac hyd yn oed yn y glaw roedd na blant yn canu ac adrodd ar eu ffordd i'r rhagbrofion.
Dylent i gyd gael eu canmol am eu brwdfrydedd os dim byd arall.
Diwrnod y Dysgwyrtag:ormaes.northwalesblogs.co.uk,2008://278.480092008-05-28T08:20:43Z2008-05-28T08:28:12ZDiwrnod y Dysgwyr oedd hi heddiw ac roedd yn bleser cael sgwrs gyda Rachel Perry, ennillydd Medal y Dysgwyr am eu gwaith llafar ac ysgrifenedig yn y Gymraeg....Eryl Crump
Diwrnod y Dysgwyr oedd hi heddiw ac roedd yn bleser cael sgwrs gyda Rachel Perry, ennillydd Medal y Dysgwyr am eu gwaith llafar ac ysgrifenedig yn y Gymraeg.]]>
Cefais hefyd y pleser o siared gyda dysgwyr iau - plant o Ysgol Glanwydden, Bae Penrhyn oedd yn cyflwyno barddoniaeth o lyfr newydd sbon - Sgram.
Rhywsut neu gilydd mae'r Gymraeg yn adfywio. Mae'n cwl bellach i siared Cymreag, nid fel yn ysgol Blaenau ers stalwm lle roedd pawb yn siared Cymraeg ond y dysgu i gyd yn Seasneg. Fel canlyniad roedd na un neu ddau o'm cyfoedion yn siared Saesneg hefo'i gilydd er bod y Gymraeg yn iaith naturiol iddynt.
Dywedodd Rachel ei bod wrth ei bodd yn clywed y Gymraeg yn cael ei siared ac yn gwneud pob ymdrech i ymarfer gymaint a sydd bosib. Mae'n haws, meddai, yng Nghaerdydd y dyddiau yma. Dydi hi ddim yn medru dychmygu Cymru heb y Gymraeg. Cewch glywed mwy gan Rachel, a'r plant yn darllen barddoniaeth, ar y wefan.
(Ysgrifenwyd y pwt yma neithiwr ond am resymau technegol dim ond bore ma mae'n cael ei gwblhau.)
Tywydd gwelltag:ormaes.northwalesblogs.co.uk,2008://278.479692008-05-27T13:05:25Z2008-05-27T13:10:16ZMae'r gwynt wedi gostegu ond yn hytrach na'r haul yn tywynnu mae'n bwrw!...Eryl Crump
Mae'r gwynt wedi gostegu ond yn hytrach na'r haul yn tywynnu mae'n bwrw!
Oleia mae hyn yn rhoi fwy o reswm i fynd o stondin i stondin ac yn gwario ychydig mwy o maser ynddynt nag arfer.
Ymhlith y trysorau ar stondin y Llyfrgell Genedlaethol mae rhai o luniau'r diweddar Geoff Charles o Eisteddfod yr Urdd, Llanrwst 1968.
Yr Eisteddfod honno oedd y cyntaf i mi gael fy ngollwng yn rhydd. Fel disgybl blwyddyn gyntaf yn Ysgol y Moelwyn, Blaenau Ffestiniog roedd na gyfle i ni fynd draw i fwynhau'r wyl. Nid hon oedd y tro cynta i mi fod yn Eisteddfod yr Urdd. Cefais brynhawn yn Eisteddfod Porthmadog yn 1964 a chyfnod byrrach yng Nghaergybi yn 1966. A bod yn onest does gennai fawr o go o'r r'un digwyddiad ond mae'r lluniau yn dod ag atgofion yn ol.
Os gewch y cyfle ewch darw i'w gweld.
Tywyddtag:ormaes.northwalesblogs.co.uk,2008://278.479342008-05-27T08:58:35Z2008-05-27T08:59:13ZFuasia ddim yn Steddfod heb son am y tywydd. Glaw, mwd, haul crasboeth mae nhw i gyd wedi eu cael eu dioddef neu mwynhau yn ystod y blynyddoedd diwethaf. Ond does neb yn cofio'r fath wynt....Dan Owen
Fuasia ddim yn Steddfod heb son am y tywydd. Glaw, mwd, haul crasboeth mae nhw i gyd wedi eu cael eu dioddef neu mwynhau yn ystod y blynyddoedd diwethaf.
Ond does neb yn cofio'r fath wynt.
Yn ystod ddoe roedd y gwynt dwyreiniol yn chwythu dros 40 milltir yr awr. Doedd dim byd wedi ei falu na neb wedi ei anafu ond dyweddodd Elin o Landwrog fod aros yn y garafan neithiwr fel "cysgu ar long". Fu rhaid i'r teulu godi'n aml i sicrhau fod yr adlen yn sownd. Ac wedyn roedd rhaid iddynt fynd ati i gystadlu. Da hogia!
Rwyf newydd ffonio'r swyddfa dywydd ac maent yn gaddo bydd yr haul yn tywynu cyn diwedd y bore. Fe gawn weld.
Dydd Llun PMtag:ormaes.northwalesblogs.co.uk,2008://278.479122008-05-26T15:23:21Z2008-05-26T15:24:05ZMi fyddai'n clywed drysau'r Pafiliwn yn clepian yn fy ghwsg heno. Y gwynt cryf sy'n achosi i'r drysau wneud swn mawr wrth gau. Mae'r gwynt wedi achosi i'r arweinydd profiadol hwnnw, Nic Parry, rybuddio'r stiwardiad sawl gwaith am berygl drysau'n...Dan Owen
Mi fyddai'n clywed drysau'r Pafiliwn yn clepian yn fy ghwsg heno. Y gwynt cryf sy'n achosi i'r drysau wneud swn mawr wrth gau. Mae'r gwynt wedi achosi i'r arweinydd profiadol hwnnw, Nic Parry, rybuddio'r stiwardiad sawl gwaith am berygl drysau'n clepian. (does neb yn gwybod yn well na Nic perygl y fath beth a fynta'n dwrna a barnwr).
Ond gwell gwynt cryf na glaw ac mae hwnnw wedi cadw draw heddiw ac mae wedi bod yn ddiwrnod llwyddianus iawn o gystadlu, cyfarfod hen ffrindia a gwneud rhai newydd.
Ar y llwyfan ar hyn o bryd mae ennillwyr medalau y gwaith cartref yn derbyn eu gwobrau. Dim ond llond dyrniad sy'n derbyn anrhydedd o gael bod ar lwyfan prifwyl yr Urdd ond mae na gannoedd o ennillwyr i gyd. Ac am bob ennillydd mae na ddwsinau mwy wedi cystadlu. Gan fy mod wedi bod yn brysur yn paratoi'r rhestr enwau ar gyfer eu cyhoeddi yn y Daily Post gallwn ddweud fod rhain o bob cwr o Gymru. Rhyfedd o beth bod yr Urdd wedi treiddio i fewn i bob twll a chongl yn y wlad fechan hon. Mae dipyn o gamp hefyd o gofio bod cymaint o alw ar amser athrawon y dyddia hyn.
Heno mae'r caneuon actol ar y llwyfan. Syniad dda oedd symud y cystadleuaeth i'r gyda'r nos. Mae cymaint o waith paratoi yn mynd i baratoi plant i ganu a dawnsio am tua 10 munud ac mae'r gwisgoedd a cholur yr un mor bwysig. Dwi'n cofio fwy nag unwaith gweld plentyn yn cymeryd rhan mewn unawd adrodd neu ganu tra'n gwisgo ei wisg lliwgar ar gyfer y gan actol. Doedd o ddim yn plesio pob beirniad coeliwch fi.
Urdd Eisteddfodtag:ormaes.northwalesblogs.co.uk,2008://278.478032008-05-26T08:09:27Z2008-05-26T08:11:59ZWel mae Eisteddfod Genedlaethol Urdd Gobaith Cymru Sir Conwy 2008 wedi dechrau. Mae na gannoedd o geir yn y maes parcio yn barod a dwsinau o blant a phobl ifanc yn cymryd rhan yn eu rhagbrofion. Fe fydd y cystadlu'n...Dan Owen
Wel mae Eisteddfod Genedlaethol Urdd Gobaith Cymru Sir Conwy 2008 wedi dechrau. Mae na gannoedd o geir yn y maes parcio yn barod a dwsinau o blant a phobl ifanc yn cymryd rhan yn eu rhagbrofion. Fe fydd y cystadlu'n dechra ar lwyfan y Pafiliwn toc wedi 11.30am.
Ond i nifer helaeth o fobl penllanw ydy'r cychwyn. Mae tir (sych) Gloddaeth Isa, Glanwydden wedi ei weddnewid o gaeau silwair i dref fechan mewn llai na chwe wythnos gan gontractwyr prysur. I'r pwyllgor trefnu mae hyn yn ddiweddglo gwaith prysur dros fwy na dwy flynedd. Dywedodd cadeirydd y pwyllgor gwaith, Dilwyn Price, neithiwr ei fod yn barod yn edrych ymlaen ar gyfer yr Eisteddfod nesaf yng Nghonwy. Cymeriad ydy Dilwyn! Fe gewch glywed mwy gan Dilwyn mewn cyfweliad ar y we.
More technical problems!!!tag:ormaes.northwalesblogs.co.uk,2007://278.213842007-08-09T07:53:14Z2007-08-09T09:11:13ZThis year's festival has been remarkable so far for the scarcity of problems - no traffic delays, no weather related difficulties, no serious protests about facilities....Eryl Crump
This year's festival has been remarkable so far for the scarcity of problems - no traffic delays, no weather related difficulties, no serious protests about facilities.]]>
But hacks and toggys in the pressrom have been experiencing the same problems throughout the week in sending our words and pictures down the wires to our newsdesks.
And the gremlins struck yesterday on this blog. Efforts to keep online viewers up to date with events failed. No one is able to say why except shrug shoulders and say something will be done.
We live in hope.
Thursday is very much the day of the Welsh learner. The Learner of the Year will be presented to the Eisteddfod pavilion at lunchtime and followed by the Archdruid Selwyn Iolen presiding over the learner's literary prizes in Maes D.
Well done Tonytag:ormaes.northwalesblogs.co.uk,2007://278.211632007-08-07T17:40:38Z2007-08-07T17:45:03ZPryfeta was the name of the winning novel in the Daniel Owen prize....Eryl Crump
Pryfeta was the name of the winning novel in the Daniel Owen prize.]]>
The rumours sweeping around the Maes at lunchtime proved to be half-right. Two judges wanted to award Tony Bianchi the main prize while a third did not. It would be interesting to know what happened in the privacy of the judges room!
Tony, now lives in Cardiff but was born originally in Northumberland and moved to Wales when he studied at the university in Lampeter.
A fluent Welsh speaker with a Ceredigion accent he puts many of those who claim the language is just too difficult to learn. Not only has he written prize winning novels but has also written prize winning poetry too. Not just free verse but the most difficult form of strict metre poems, the englyn.
Daniel Owen Prizetag:ormaes.northwalesblogs.co.uk,2007://278.210722007-08-07T12:27:40Z2007-08-07T12:31:28ZRumours suggest the Daniel Owen Memorial Prize, the largest monetary award at the Eisteddfod may not be awarded....Eryl Crump
Rumours suggest the Daniel Owen Memorial Prize, the largest monetary award at the Eisteddfod may not be awarded.]]>
Sources on the Eisteddfod Maes suggest the adjudicators for the best unpublished novel cannot agree on a winner and may compromise and with-hold the £5,000 prize. We'll find out at 4.55pm.
Meanwhile the Eisteddfod has been described as the "happiest for many years".
Eisteddfod director said officials have had to deal with fewer problems this year than in the past.
Bearing in mind the problems staff and volunteers have faced in the past few weeks they deserve a break!
Dafydd Iwan not to retire - official!tag:ormaes.northwalesblogs.co.uk,2007://278.209972007-08-07T08:24:09Z2007-08-07T08:34:39ZVeteran folk singer, politician and businessman Dafydd Iwan announced to more than 3,000 people in the Eisteddfod Pavilion he will not be retiring from public performances....Eryl Crump
Veteran folk singer, politician and businessman Dafydd Iwan announced to more than 3,000 people in the Eisteddfod Pavilion he will not be retiring from public performances.]]>
Dafydd announced his retirement from singing engagements at the Llanelli Eisteddfod seven years ago and there was a grand farewell concert.
Since then there have been several more final performances - and equally as many come back appearances.
But during the concert in the Pavilion tonight he said he would be appearing again, and again with a performance in Cwm Sychnant lined up later this month.
Dafydd was joined on stage by folk group Ar Log for the concert to celebrate 25 years since they toured Wales to commemorate 600 years of the death of Llywelyn ein Llyw Olaf.
The hair may be greyer but the years rolled back as Dafydd and various musicians sang their way through his song book. We were even "treated" to a special rendition of Cwm Rhyd y Rhosyn - a ditty he penned especially for children. Its annoyingly catchy and I'm still humming it now!
Dafydd was also joined by rockers Tara Bethan and Mike Peters. Both were wildly applauded by the crowd. But the biggest cheers were reserved for compere Ray Garvell. His voice had been heard from the start but when he appeared the audience rose together and applauded his bravery.
The climax of the two hour show was the whole ensemble leading the audience in the big Dafydd Iwan/Ar Log anthems - Cerddwn Ymlaen and Yma o Hyd. Followed by Dafydd's call to arms I'r Gad the audience went home happy.
Note: This was written last night but because I'd left the mobile phone in the car I could'nt send it down the line. I spared Eisteddfodwyr the sight of me in my pajamas looking for the vehicle.
Liquid sunshine!tag:ormaes.northwalesblogs.co.uk,2007://278.208642007-08-06T12:57:16Z2007-08-06T13:05:00ZIt's raining - a heavy shower is making life uncomfortable on the National Eisteddfod Maes....Eryl Crump
It's raining - a heavy shower is making life uncomfortable on the National Eisteddfod Maes.]]>
No one wanted the rain but at least it was forecast. Spots of rain were falling before the first of the Gorsedd ceremonies this morning but officials wisely decided to risk the waether and the sun shone warmly throughout the hour-long ceremony.
Twenty-one people from all walks of life - from students to sculptors, from translators to police inspectors, were inducted ito one of the three ovates.
There were cheers when Ceidwad y Cledd, (Sword bearer) met his predecessor. Robin McBryde, the former Llanelli and Wales rugby player has taken over temporarily from his former teamate Ray Gravell while he is recovering from emergency surgery which led to his right leg being amputated below the knee.
Ray was in fine form on the sidelines signing autographs and chatting about his diabetes which led to his hospitalisation. And he vowed to return to sword bearing duties, at least on a limited basis, at next year's National Eisteddfod in Cardiff.